Google Insights for Search ile internet dünyasının en popüler arama motoru Google, 2004′den beri yapılan aramaların detaylarını sunmaya başladı. Geçtiğimiz yılın ortalarında başlatılan bu hizmet sayesinde bölgelere, zamana ve arama terimlerine göre raporlara ulaşmak mümkün.

Raporları karsilastirabileceginiz ve filtreleme yapabileceğiniz 3 seçenek mevcut.
1- Bölge; Arama raporlarınin sonucunu tüm dünya veya şehirler bazında şekillendirmeniz mümkün.

Arama terimini boş bırakıp, bölge olarak “Turkey”, zaman dilimi olarak “2008″i seçtiğinizde, sistem size 2008′de Türkiye’de yapılan aramaların istatistiklerini sunuyor. Sunulan raporun sol tarafı “Top searches”; en çok arama yapılan terimleri sıralarken, sağ taraf “Rising searches”; bir önceki döneme göre en fazla artış yapmış terimleri gösteriyor. Bir önceki dönem, arama yaptığınız arama aralığına göre bir önceki yıl, ay yada hafta olabilir. “Breakout” olarak gösterilenler ise bir önceki döneme göre %5000′den fazla artmis terimler. Bu tabloya bakarak Türkiye’nin 2008′de interneti hangi amaçlar için kullandığıni görmek mümkün.

Aynı şekilde, arama terimini boş bırakıp, bölge olarak “Turkey”, subregions “İstanbul”, zaman dilimi olarak “2008″i seçtiğinizde, sistem size 2008′de İstanbul’da yapılan aramaların istatistiklerini sunuyor.

2-Zaman; Insights zaman dilimi olarak da filtreleme yapma imkanı sunuyor. Haftalık, aylık, yıllık raporlamanin yanısıra istediğiniz zaman dilimini “Specific date range” ile belirleyebiliyorsunuz. 2004′ten günümüze aylık dilimler halinde herhangi bir dönemi seçmek mümkün. Geçmişte yaşanan bir olayın internete etkileri arastirilirken çok ise yarayacak bir özellik.

3- Kategori; Raporu değişik kategorilere göre filtrelemenizi sağlıyor. Şimdilik Türkiye’den yapılan aramaları kategorilere göre filtremek mümkün değil ancak bölge olarak farkli bir ülke seçildiğinde o kategoride raporlara ulaşmak mümkün.

Arama terimi, bölge ve zaman dilimi olarak karşılaştırma;

Insights ayrıca arama terimi, bölge ve zaman dilimi olarak karşılaştırmalar yapma imkanı da veriyor. Aşağıdaki tabloda “facebook, ergenekon ve hadise” terimleri için 2009′da Türkiye’den yapılan aramaların karşılaştırmasi var.

Arama motorları sonuçlarının internet kullanımını şekillendirdigi günümüzde, Google Insights for Search, sadece site tasarımcıları ve yöneticilerine değil pek çok alandan araştırmacıya da çok değerli bilgiler sunuyor. Bu bilgilerin hayatimizi nasil etkileyecegini ise zaman gosterecek.

Bu kadar deneyimli blog yazarı varken, blog yazmaya yeni başlamış biri olarak bunu benim cevaplamam doğru olmaz sanırım. Tam tersine, en doğrusu benim yazmam. Blog yazmanın en güzel özelliklerinden birisi de, yazarın tamamen özgür olması. Yani yazarın kendisi, ne yazacagina, ne zaman yazacagina, nasıl yazacagina karar veriyor. Hal böyle olunca da nasıl blog yazilacagina karar verip bu konuda yazmakta bana kalıyor. Hadi başlayalim.

Blog ne demektir?

Blog (web günlügü), teknik bilgi gerektirmeden, kendi istedikleri şeyleri, kendi istedikleri şekilde yazan insanların oluşturduklars, günlüge benzeyen web siteleridir. İngilizcedeki “web” ve “log” kelimelerinin birleşmesinden oluşan weblog kavramının zamanla yayginlasmis adıdir. (bkz wikipedia)

Blog, koseyazilarinin internetteki adıdir. Internet koseyazarina da “blogger” denir. Koseyazari ve blogger arasındaki tek fark, özgürlükleridir. Her yazar kendi gazetesini cikaramayacagi için koseyazarlari genelde çalıştıklari gazetenin fikirleri ile örtüsen yazılar yazarlar, yazmak zorunda kalırlar. (Günümüzde bu açıklamaya uymayan ender koseyazari – gazete eşlemesi vardır.) Koseyazarinin yazıları her ne kadar kendi imzasını taşisada aslında çalıştığı gazetenin imzası ile yayinlanmaktadir. Blog’lar ise tamamen bireysel yayınlardir ve yazılan konu, biçim, fikir olarak tamamen özgür ve ozgundurler. En azından dünya genelinde böyle bir durum var. “Erişimin engellendigi” Türkiye’de ise özgürlük kavramı biraz farkli işliyor. (bkz wikipedia)

Niçin blog sahibi olunur? Niçin blog yazılır?

Fikirlerin dış dünya ile paylaşılmak istenmesinden dolayı blog sahibi olunur yazılar yayınlanir. En azından, bloggerların büyük bir kısmı bu amaçla blog sahibi olurlar. Diger kısım ise tamamen ticari amaçlarla blog sahibi olup, yazılarını bu doğrultuda şekillendirirler. (Bloglardan nasıl para kazanılınır, başka bir yazının konusu ve detaylı olarak önümüzdeki günlerde ele alacağım.)

Nasıl blog sahibi olunur?

Blog sahibi olmanın en kolay yolu, bu konuda hizmet veren bedava sitelerden birinden faydalanmaktır. Bu konudaki en tanınmış ücretsiz siteler Blogger.com ve WordPress.com‘dur. Her iki sitenin de türkçe açıklamaları mevcut (yüzde yüz Türkçe blog servıslerı için bkz wikipedia) ve yapmaniz gereken sadece kayıt olup, açıklamaları takip etmeniz. Dakikalar içinde yeni bloğunuz sesinizi dünyaya duyurmak için hazır olacaktır. Bu noktadan sonra ne yazacagınız, nasıl yazacaginiz ise tamamı ile size kalmış.

Nasıl yazayım, neler yazayım, nerden başlayayım diye düşünüyorsanız işe ödül almış blog‘ları taramakla baslayabilirsiniz.

Google Reader

Isim gereği pek çok siteyi takip etmek zorundayım. Işimle ilgili olanların yanında, kişisel ilgi alanlarım, takip etmek istediğim günlük haber siteleri, köşe yazarları, tuttuğum takımın haberleri, okumayı sevdiğim onlarca blog, youtube, ekşi sözlük, komikaze… Liste her geçen gün genişliyor ama benim bütün bunlar için ayirabilecegim zaman değişmiyor.
Bundan dolayi Google Reader veya diger bir RSS okuyucu ile bu siteleri takip etmek kaçınılmaz hale geldi.

Google Reader, bütün Gmail kullanıcılarınin ulasabilecegi bedava bir hizmet. Gmail sayfanızın sol üst köşesinde kullanabileceginiz diğer Google hizmetlerini gösteren bir menü var. Reader’a buradan ulasabilir ve sekillendirebilirsiniz.

Reader’da ilk yapmaniz gereken, takip etmeyi istediğiniz sitelerin RSS beslemelerini  “Abonelik Ekle” kısmına tıkladığınızda açılan kutuya girmeniz. Eğer takip etmek istediğiniz sitenin abonelik bağlantısını bulamadiysaniz, açılan kutuya sitenin adresini giriniz. Sayfayla ilgili bir yayın varsa, Google Reader otomatik olarak bulacak ve aboneliklerinize ekleyecektir. Bu sayede takip etmek istediginiz sitelerin yayınladığı her yeni sayfadan anında haberiniz olacak.

Içeriği çok fazla olan Youtube gibi siteler kullanıcılarına daha ayrıntılı beslemeler verebilmek için, her arama terimi için ayrı ayrı abonelik olanağı sunuyor. Bu tarz bir aramaya üye olmak için sitelerin arama sonuçlarını yayınladığı sayfaların adreslerini Google Reader’daki “Abonelik Ekle” kısmına eklemeniz yeterli. Bu sayede Youtube’a Fenerbahçe ile ilgili eklenen her yeni videodan anında haberiniz olabilecek.

Google Alerts ve Yahoo Alerts gibi servislere kayıt olarak herhangi bir terim için en son eklenen sayfalardan haberdar olmanız da mümkün. Google ve Yahoo’nun sağladığı bu hizmetler her türlü gelişmeden haberdar olmak isteyenler için internetin vazgecilmezleri arasında.

Eğer Google Toolbar’i kullanıyorsaniz Reader’a buradan da ulaşmaniz mümkün. Bu sayede her yeni gelen email ile birlikte, her yeni yayınlanan yazıdan da anında haberdar olacaksınız.

Google Reader, aboneliklerinizi organize edebilmeniz için Klasör ve Etiketlendirme seçenekleri sunuyor. Bu sayede, zamanla çoğalacak aboneliklerinizi organize etmek kolaylasiyor. Buna benzer pek cok ozelligi var ve bunlari Google yardim sayfalari‘ ndan ogrenebilirsiniz. Ayrica bu konuda isinize yarayabilecek ingilizce aciklamali bir video da var.

Google Reader ile internet degilse bile en azindan sizin takip ettiginiz kaynaklar daha organize olacak.

Ilk blog, ilk yazı ve uzun zamandır yazılan ilk Türkçe makale. WordPress de yaklaşık bir haftadır kullandığım yeni bir program. Pek çok şeyin ilki yani.

Firefox ile başlamak istedim çünkü Firefox internet için en çok kullandığım ve desteklediğim bir yazılım. Firefox normal internet kullanıcılarına sağladığı pek çok özelliğin yanında hayatını internetten kazanan insanlara sağladığı kolaylıklarla tanınıyor ve pek çok internet insani tarafından destekleniyor.

Firefox’un en büyük özelliği ise hemen hemen her konuda bulabileceginiz eklentileri sayesinde isteğinize göre sekillendirebilir olması. Internette harcadiginiz zamana ve yaptığınız işlere bağlı olarak istediğiniz eklentileri yükleyip, işinize yaramayanlari da kaldirabilir, bu sayede size özel bir tarayıcı olusturabilirsiniz.

Internette yaptığım işlerin niteliğine bağlı olarak kullandığım Firefox’un eklentileri de değişiyor. Blog yayınlamaya karar verdikten sonraki en büyük problemim türkçe dil kodlamasi oldu. Internet ile uğraşan pek çok kişi gibi ingilizce hayatımın çok önemli bir parçası ve bilgisayarımda kullandığım bütün yazılımların dili ingilizceye ayarlı. Kullandığım klavye de ingilizce olunca Türkçe yazı yazmak sanıldıgından daha fazla karmaşık hale geliyor. Birkaç gündür bu sorunu en kolay nasıl aşabilirim diye düşünürken Firefox eklentileri yardımıma yetişti ve gördüğünüz/okuduğunuz gibi neredeyse hiç problemsiz sorunu giderebildim.

Ilk kullandığım eklenti ingilizce karakterlerle yazılan kelimeleri Türkçe’ye çeviriyor. Türkçeleştir Firefox kullanırken doldurdugunuz formların,yazılan yazıların türkçe karakter kullanılarak Türkçe’lestirilmesini sağlıyor. Türkçe karakterler içermeyen klavyeler ile email yazarken yada blog oluştururken çok ise yarayacak bir eklenti.

Diger eklenti ise English Turkish Dictionary. Basit ama çok kullanışlı bir ingilizce-türkçe sözlük. Ekranda seçtiğiniz herhangi bir kelimenin diğer dildeki karşılığını görmek için klavyede sadece “S” tuşuna basmaniz yeterli. Uzun zamandır türkçe makale yazmadigim için özellikle bilgisayar terimlerinin Türkçe karşılığını bulmakta zorlaniyordum. Bu eklenti sayesinde google da arama yapmak yerine ingilizce terimi seçip “S” tuşuna basmak yeterli oluyor.

Bunlar benim kullandığım eklentilerin sadece ikisi, siz de kendi ihtiyaçlarıniza bağlı olarak eklentiler bulabilir, Firefox’unuzu isteğinize bağlı olarak sekillendirebilirsiniz.

Iyi eğlenceler..